تفاوت بیش فعالی و شیطنت در کودکان

اگر چه تعداد زیادی از کودکان مبتلا به بیش فعالی بسیار پر انرژی هستند، داشتن انرژی زیاد به تنهایی نشان دهنده بیش فعالی نیست. واقعیت این است که برخی از کودکان مبتلا به بیش فعالی انرژی بسیار کمی دارند و با علائمی از قبیل نقص توجه و سایر موارد مواجه هستند. اکنون این سوال مطرح می‌شود که چه موقع به کودکی که انرژی بسیار زیادی دارد بیش فعال گفته می‌‌شود. برای تشخیص بیش فعالی باید کودک دچار یک مشکل مزمن در ارتباط با کنترل سطح فعالیت خود و همچنین جمع کردن حواسش باشد. نقص عملکردی یا اختلال یادگیری دو فاکتور مهم برای تمایز قائل شدن بین اختلال بیش فعالی و عملکرد طبیعی است. در صورتی که کودک انرژی بسیار زیادی داشته باشد اما عملکرد او در مدرسه و محیط منزل طبیعی به نظر برسد نمی‌‌توان به او عنوان بیش فعال را چسباند. کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی انرژی بسیار زیادی دارند. در صورتی که پر انرژی بودن کودک‌تان شما را نگران کرده است بهتر است به پزشک مراجعه کنید تا پس از ارزیابی او نتیجه قطعی را اعلام نماید.

تفاوت بیش فعالی و شیطنت

بیش فعالی و سایر علائم اولیه از قبیل رفتارهای تکانشی و نقص توجه فاکتورهای مهمی هستند که نشان می‌‌دهند کودک دچار اختلال بیش فعالی  شده است یا خیر. البته موارد دیگری نیز وجود دارند که ممکن است در کودک به خوبی تشخیص داده نشود برخی از آنها به شرح زیر می‌باشند:

کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی اغلب در پردازش اطلاعات به مشکل بر می‌خورند. به عنوان مثال بیش فعالی باعث می‌شود که کودک نتواند آرام بگیرد یا به طور صحیح پردازش اطلاعات بپردازد. این وضعیت باعث بروز مشکل در کلاس درس می‌شود و او نمی‌تواند طبق انتظار معلم به سرعت به طور صحیح اطلاعات داده شده را ارزیابی کند.

کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی به سرعت مایوس می‌شوند و در کنترل کردن عواطف خود به مشکل بر می‌خورند. این علائم باعث بروز اختلال در روابط اجتماعی آنها می‌‌شود و منجر به انزوا و از دست دادن اعتماد به نفس خواهد شد.

معمولاً کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی برای انجام اقدامات اجرایی از قبیل سازماندهی کردن، برنامه ‌ریزی کردن، توجه کردن، به یاد آوردن مسائل و اولویت دهی دچار مشکل هستند. این مسائل در زمینه‌های مختلف مشکلاتی را به بار می‌آورد. حتی در فعالیت‌های ورزشی پس از مدرسه، انتظار می‌رود که اعضای گروه آمادگی کامل داشته باشند و همه مواردی که به آن آموزش داده شده است را به خاطر بیاورند و به موقع عکس‌العمل نشان دهند اما این کودکان در چنین مواردی مشکل دارند.

کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی در مقایسه با کودکان هم سن و سال خود به طور کامل به بلوغ نمی‌رسند. به این ترتیب یک کودک ۱۱ ساله مبتلا به اختلال بیش فعالی مانند یک فرد کوچک تر عمل می‌کند. این امر بدین معنا است که حتی در دوران نوجوانی نیز این کودکان فاقد قدرت قضاوت کردن برای ایجاد تصمیمات دقیق در روابط دوستانه، خطر پذیری و انجام دادن فعالیت‌های خطرناک هستند.

اگر کودک شما به انرژی بسیار زیادی دارد و به سختی می‌تواند بنشیند و سایر علائم و نشانه‌های بیش فعالی را دارد بهتر است او را نزد پزشک ببرید اما در صورتی که می‌‌تواند عواطف و احساسات خود را کنترل کند و مشکل توجه کردن ندارد و شاهد عملکرد مناسب و در محیط مدرسه و منزل هستید بدون شک فرزند شما بیش فعال نیست و فقط بازیگوش است.

تشخیص بین بیش فعالی و شیطنت 

    • سابقه خانوادگی بیمار را بررسی می‌‌کنند زیرا بیش فعالی زمینه خانوادگی دارد.
    • به طور کامل به بررسی سطح سلامت کودک می‌‌پردازد و معاینات لازم را به منظور رد کردن ابتلا به سایر اختلالات و بیماری‌ها که علائم مشابهی را به وجود می‌‌آورند انجام می‌دهد.
    • از پدر و مادر کودک درباره رفتارهایی که در منزل دارد سوال می‌پرسد تا بتواند به تشخیص قطعی دست پیدا کند. گاهی اوقات نیز از معلم و پرستاران کودک سوال می‌پرسد.
    • به مشاهده و بررسی رفتارهای کودک می‌پردازد.

در صورتی که پزشک هیچ مشکلی را تشخیص ندهد می‌توانید به آرام سازی ذهن خود بپردازید اما در صورتی که پزشک اعلام کند کودک شما دچار اختلال بیش فعالی است باید آمادگی لازم برای شروع برنامه درمانی و مداخلات مناسب را داشته باشید. در صورتی که این اختلال در سنین پایین ‌تر تشخیص داده شود کودک از حمایت‌های شما در محیط مدرسه، منزل و روابط اجتماعی خود بهره مند خواهد شد.

معمولاً برای درمان اختلال بیش فعالی از روش‌های درمانی ترکیبی از قبیل دارو درمانی، روان درمانی، آموزش به کودک و برخی تمرینات ورزشی به منظور یادگیری مهارت استفاده می‌شود. روان درمانی در این گروه از کودکان اغلب به شکل رفتار درمانی انجام می‌‌شود و کودک خودش آشنایی پیدا می‌کند و یاد می‌گیرد در شرایط مختلف به شیوه موثر به کنترل رفتارهای خود بپردازد.

روش‌های قدیمی که برای درمان این اختلال وجود دارد اغلب بر کنترل علائم و نشانه‌های بیرونی تمرکز می‌‌کند و به درمان ریشه آنها نمی‌پردازد. به جای آن که به کودکانی که دچار نقص توجه هستند بگویید ‘تمرکز کن’ از او بخواهید به طور همزمان چند کار مختلف را انجام دهد. در این شرایط آنها عملکرد بهتری خواهند داشت.

  • چگونه باید با کودکان بیش فعال در منزل برخورد کرد؟ باید به کودک خود بگویید به حرکت کردن و راه رفتن نیاز دارد به این ترتیب اجازه بدهید در هنگام غذا خوردن بلند شود و کمی راه برود تا انرژی‌ اش تخلیه شود سپس دوباره غذا خوردن را ادامه دهد. از همین استراتژی در فعالیت‌های ورزشی، خدمات مذهبی و آموزشی و مواردی که کودک باید ساکت و بدون حرکت بنشیند استفاده کنید.قبل از حضور در مدرسه کودک خود را برای انجام فعالیت جسمانی تشویق کنید. به عنوان مثال اگر کودک شما سگ دارد می‌توانید از او بخواهید کمی با سگش قدم بزند در غیر این صورت می‌تواند کمی طناب بزند تا انرژی اش تخلیه شود. کودکان بیش فعال انرژی بسیار زیادی دارند و با ورزش کردن تخلیه انرژی خواهند شد.از یک برنامه مشخص پیروی کنید زیرا کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی به یک ساختار منظم نیاز دارند. شما باید در برنامه روزانه خود زمان مشخصی را برای انجام فعالیت‌های مدرسه و امور ورزشی در نظر بگیرید و این برنامه را روی در یخچال بچسبانید که کودک همیشه آن را مشاهده کند.کودک باید یاد بگیرد نظم داشته باشد و همه وسایل خود از قبیل لباس اسباب بازی، کیف مدرسه و کتاب‌هایش را در جای مخصوص خود قرار دهد.برای کودک خود قوانین مشخصی را وضع کنید زیرا این کودکان به این قوانین نیاز دارند تا بدانند از آنها چه انتظاراتی را دارید اما به خاطر داشته باشید که این قوانین باید ساده باشند تا کودک دچار مشکل نشود.رژیم غذایی سالمی را برای کودک خود در نظر بگیرید زیرا مواد خوراکی مصرفی او بر علائم و نشانه‌های اختلال بیش فعالی تاثیر می‌گذارند. رژیم غذای کودک باید سالم باشد و از قرار دادن هله هوله یا فست فود در برنامه او خودداری کنید.از سیستم پاداش و تشویق غافل نشوید و به رفتارهای خوب و مثبت او جایزه بدهید. هنگامی ‌که کودک شما از قوانین وضع شده پیروی می‌کند به او جایزه بدهید در غیر این صورت او را به صورت منطقی تنبیه کنید.از مدیتیشن غافل نشوید زیرا یک اقدام مناسب برای بهبود تمرکز کودک است و به او کمک می‌‌کند بر رفتارهای خود کنترل بیشتری داشته باشد.

گردآورنده: سرکار خانم غفوری (مربی بهداشت)

تایید کننده: سرکار خانم خمّر (مدیریت آموزشگاه)

منبع: سایت دهکده پزشکی


امتیاز شما به این محتوای آموزشی ؟ جمع امتیاز 0/20